Daha önce birkaç defa bir girişimcilik sözlüğü yazmakla ilgili ‘girişimlerim’ olmuştu. Hatta bir kere tamamlamışlığım bile var. Fakat, tamamlandıktan sonra, beni tatmin etmeyen bir şeyler var gibi hissediyordum. Şimdi; önceki çalışmalarımızla bugünkü araştırmaları harmanlayıp, daha anlaşılır, daha ‘bizden’ bir girişimcilik terimleri ve kısaltmaları sözlüğü yayınlamaya karar verdim.
Bu sözlüğü aynı zamanda Opinyu Meydan – Girişimcilik Kulübü’ne de taşıdım. Katkı veya düzeltme yapmak isteyenler olursa çok sevinirim.
Sözlüğe geçmeden önce bu sözlüğü hazırlamamdaki amacı kısaca özetlemek istiyorum.
Bana sorarsanız, başarılı bir girişimin olmazsa olmazı ‘global düşünmek’ derim. Global düşünebilmek ve bu hedefe ulaşabilmek için, çok önemli birçok faktörün yanında, girişimcilik kültürü ve ekosistem terminolojisine de hakim olmak avantaj sağlayacaktır.
Ayrıca;
Bu çalışmayı iki şekilde yayınlamayı uygun bulduk:
Arkadaşlar + Aptallar + Aile
Erken aşama girişimlerin fon ihtiyaçlarını karşıladıkları arkadaşları, aileleri ya da diğer kişilerdir. Burada diğer kişilere aptallar denmesinin nedeni girişimin belirsizliğidir.
A/B Testi
Metrikleri iyileştirme amacıyla, kullanıcı davranışlarının farklı arayüzler ya da metotlarla test edilmesidir.
Hızlandırıcı
Girişimlerin büyümesine destek sağlayacak tüm fonksiyonların yer aldığı programlar.
Satın alma + işe alma
Şirket tarafından sağlanan ürün veya hizmete erişim sağlamak yerine, yalnızca yetenekli personeli işe almak amacıyla şirket satın alma uygulaması.
Satın alma
Bir şirketin başka bir şirket tarafından satın alınması.
Reklam Teknolojileri
Reklam çözümleri üreten girişimler.
Çevik
Genellikle hızlı çıktılara odaklanan, küçük ekipler kullanan ve projenin bir bölümünü yayınlayıp müşteri geri bildirimi alarak sürekli olarak geliştiren girişimler.
Tarım Teknolojileri
Tarım çözümleri üreten girişimler.
Alfa Testi
Beta testinden ve canlı uygulamadan önce genellikle daha küçük ve iç gruplarla yapılan test süreci.
Melek Yatırımcı
Girişimin ilk ve erken aşamalarında, potansiyel gördükleri girişimlere destek sağlayan yatırımcılar.
Seyrelmeme Hakkı
Yeni yatırım aşamalarında veya sermaye artırımlarında ilave sermaye koymadan hisse oranının sabit kalması hakkı.
Üreticiden üreticiye
İşletmelerin kendi aralarında gerçekleştirdikleri ticaret türü. Ör. hammadde, ara mamül vb.
Üreticiden tüketiciye
İşletmelerin nihai tüketiciye satış yaptıkları perakende ticaret türü.
Üreticiden devlete
İşletmeler ile devletler arasında gerçekleşen ticaret türü.
Kıyaslama
İşletmelerin, satış, arge, İK, finans, pazar payı gibi özelliklerini benzer şirketlerle karşılaştırması
Beta Testi
Ürün veya hizmetin gerçek kullanıcılar tarafından test edildiği ve sürekli geri bildirim ile geliştirmenin devam ettiği süreç.
Biyoloji teknolojileri
Biyoloji ve genetik çözümler üreten girişimler.
Huninin en alt kademesi
Sunulan ürün veya hizmeti belirli bir işletmeden satın almaya hazır olan kitlenin bulunduğu pazarlama hunisi bölümüne verilen isim
Kendi kendini fonlama
Girişimcinin kendi imkanlarıyla girişimini fonlaması
Başa baş noktası
Başabaş noktası = Toplam Sabit Maliyetler / (Satış Fiyatı – Değişken Maliyetler)
İş planı
Yapılması planlanan ya da yapılan işin detaylarının yer aldığı planlar. Bkz. İş Planı Nedir? Nasıl Hazırlanır?
Tüketiciden tüketiciye
Ürün veya hizmetlerin tüketiciden tüketiciye ulaştırıldığı iş modeli
Müşteri Edinme Maliyeti
(Satış Giderleri + Pazarlama Giderleri) / Yeni Müşteri Sayısı
Birleşik yıllık büyüme oranı
CAGR=[((n)inci sayı/birinci sayı)^(1/((n)inci yıl – sıfırıncı yıl))]-1
Kanvas
İş fikri hakkında kısa bilgi ve rakamlar içeren, sadece tek sayfadan ibaret olan ve iş fikrine genel bir bakış sunan dokümanlar. Bkz. Yalın Kanvas: Bir Bakışta Girişim
Nakit akışı
Bir işletmenin belirli bir dönem içerisinde kasasına giren veya çıkan nakit varlıklar
İcra Kurulu Başkanı
Yönetim kurulundan aldığı hedefi gerçekleştirmek için strateji oluşturup uygulayan; şirketin bugününü yönetirken yarınını da planlayan ve yönetim kuruluna hesap veren kişi, yöneticilerin yöneticisidir.
Finans Direktörü
Mali süreçlerden birinci derece sorumlu üst düzey yönetici olarak kurumun tepe yöneticisi ve organlarına raporlama yapan kişiler.
Kayıp (Oranı)
Belli bir zaman içinde üyelerin ya da müşterilerin aldığı hizmeti iptal etmesi veya üyeliğini yenilememesi.
Aylık birleşik büyüme oranı
CMGR=[((n)inci sayı/birinci sayı)^(1/((n)inci ay – sıfırıncı ay))]-1
Pazarlama Direktörü
Pazarlama süreçlerinden birinci derece sorumlu üst düzey yönetici olarak kurumun tepe yöneticisi ve organlarına raporlama yapan kişiler.
Kurucu Ortak
Girişimin başından beri ekipte yer alan, sermaye, emek ve zaman harcayan girişimci, kurucuların her biri
Paylaşımlı çalışma alanı
Farklı şirketlerden kişilerin bir ofis alanını paylaşması
Satılan Malın Maliyeti (SMM)
Direkt İşçilik Giderleri + Direkt Üretim Giderleri
Operasyon Direktörü
İşletmenin operasyonel faaliyetlerinden birinci derece sorumlu üst düzey yönetici olarak kurumun tepe yöneticisi ve organlarına raporlama yapan kişiler.
Tıklama başına maliyet
Bir internet reklamında tıkladığında reklam veren tarafından ödenen miktar
Müşteri İlişkileri Yönetimi
Şirketlerin var olan veya potansiyel müşterileri ile kurdukları ilişkiyi en verimli, en etkin ve sonuçta en karlı hale getirmek için kullandıkları yöntemler bütünü
Kitle fonlama
Çok sayıda bireyin bağış olarak ya da hisse veya tahvil karşılığı yaptıkları yeni nesil bir yatırım ve fonlama sistemi
Harekete geçirici mesaj
Herhangi bir tasarımın anında yanıt vermesi veya anında satışı teşvik etmesi için kullanılan bir pazarlama terimi
Teknoloji Direktörü
Teknik / teknolojik süreçlerden birinci derece sorumlu üst düzey yönetici olarak kurumun tepe yöneticisi ve organlarına raporlama yapan kişiler.
Tıklama Oranı
Belirli bir bağlantıyı tıklayan kullanıcıların bir sayfayı, e-postayı veya reklamı görüntüleyen toplam kullanıcı sayısına oranı
Müşteri Yoğunlaşması
En Yüksek Gelir Elde Edilen Müşteri Geliri / Toplam Satış Gelirleri
Deca+Unicorn
10 Milyar Dolar değerlemeye ulaşmış girişim
Demo Günü
Hızlandırıcı ya da diğer kuluçka programlarını tamamlayan şirketlerin programdan mezun oldukları ve potansiyel yatırımcılara 5 ila 15 dakikalık zaman dilimlerinde sunum yaptıkları gün
Geliştiriciler + Yürütücüler
Yazılım geliştiriciler ve BT personeli arasındaki boşluğu kapatmayı sağlayan bir yazılım geliştirme stratejisi
Seyrelme
Bkz. Anti Dilution Right
Düşük tur
Bir önceki finansman turunda satıldığından daha düşük bir fiyatla ek hisse satışı sunulması
Sürükleme hakkı
Bir işletmenin çoğunluk hissedarı hissesini satarsa, yeni sahibin, kalan azınlık hissedarlarını anlaşmaya katılmaya zorlama hakkı.
Ejderha
Tek bir yatırım turunda 1 milyar USD ve üzeri yatırım alan girişimler
Durum tespiti
Bir şirketin başka bir şirket tarafından satın alınması ya da yatırım yapılması süreçlerinde; girişime dair saha araştırması yapılması ya da halihazırda mevcut bir şirket varsa bu şirkete dair mali ve hukuki verilerin incelenmesi süreci
FAVÖK, Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kar
Net Kar + Faiz + Amortisman + Vergi
FAVÖK Marjı
FAVÖK / Net satışlar
Eğitim teknolojileri
Eğitim çözümleri üreten girişimler.
Asansör sunumu
Bir ürün, hizmet veya proje için bir fikri özetleyen kısa bir konuşmayı tanımlamak için kullanılan terim. Adı, konuşmanın asansör yolculuğunun kısa zaman diliminde yapılması gerektiği fikrinden geliyor.
Özkaynak
Şirketin aktifindeki varlıklarının ne kadarlık bölümünü borçlanmanın dışında kendi kaynakları ile finanse ettiğini gösteren bilanço ana hesabı
FD/FAVÖK İşletmenin Piyasa Değerinin FAVÖK’e Oranı
İşletmenin Piyasa Değeri / FAVÖK
Evanjelistler
Erken benimseyiciler. Ürüne ilk inanan ve başkalarını onu benimsemeye ikna eden kişiler.
Çıkış
Halka arz, birleşme veya devralma yoluyla girişimcilerin ya da yatırımcıların girişimden çıkmaları durum
Finansal teknolojiler
Finansal çözümler üreten girişimler.
Eşit tur
Bir önceki finansman turunda satışı yapılan fiyat ile aynı fiyatla ek hisselerin satışı sunulması
İlk olma avantajı
Bir şirketin yeni bir ürün kategorisinde pazara ilk giren olmasının bir sonucu olarak rakiplerinden daha iyi durumda olma durumu
Bir ürün veya hizmetin temel özelliklerinin ücretsiz olarak sunulurken ek veya gelişmiş özellikler için ücret talep edilmesini tanımlayan iş modeli
Devletten tüketiciye
Devletlerden tüketicilere sunulan ürün veya hizmetler.
Oyunlaştırma
Oyun felsefesinin, oyunsal düşünmenin ve oyun mekaniklerinin, oyun dışı alanlarda, motivasyonu arttırmak ve kullanıcıları ürünü kullanmaya teşvik etmek için kullanılması
Brüt ticaret hacmi
Bir pazar yeri ya da C2C sitesi aracılığıyla belirli bir süre boyunca satılan malların toplam değeri.
Kritik noktaların belirlenerek, önemli ve hızlandırılmış iş büyümesi elde etmeyi amaçlayan stratejileri etkinleştirmek için kullanılan bir yöntem
Sağlık teknolojileri
Sağlık çözümleri üreten girişimler
Hokey sopası
Uzun bir doğrusal büyüme döneminden sonra, ani ve aşırı hızlı büyüme. Terim genellikle bir erken aşama girişimler için pazar koşulları olumlu olduğunda ne olduğunu tanımlamak için kullanılır.
Fikir + maraton
Belirli ya da belirsiz konular üzerinde, açık inovasyon ortamlarında bir araya gelerek bir takım oluşturanların, çok kısıtlı sürelerde ortaya yenilikçi fikir ya da proje çıkardıkları bir yarışma türü
Kuluçka merkezi
Girişimciye girişimini geliştirmek için maddi ve manevi destek sağlayan iş geliştirme merkezleri
Fikri mülkiyet
Ekonomik olarak değer taşıyan fikri emek ürünleri. Telif hakları ve sınai mülkiyet hakları olmak üzere iki ana unsurdan oluşmaktadır.
Halka arz
Hisse senetlerini satışa çıkardığını ilan eden bir şirketin tüm yatırımcılara hissedar olma yolunu açması faaliyeti
Tekrarlama
Sürekli geliştirerek iş modelinde / üründe ya da hizmette yapılan küçük değişiklikler.
Birleşmiş şirket
İki veya daha fazla tarafın, belirli bir amaca yönelik olarak kaynaklarını bir araya getirmeyi kabul ettiği iş anlaşması
Temel performans göstergeleri
Bir şirketin belirli alanlarda performansını ölçmek için kullanılan ölçülebilir metrikler. KPI’lar, özellikle aynı sektördeki diğer işletmelerle karşılaştırıldığında, bir şirketin stratejik, finansal ve operasyonel başarılarını belirlemeye yardımcı olur.
Yalın Startup
Ürün geliştirme döngülerini kısaltmayı ve önerilen bir iş modelinin uygulanabilir olup olmadığını hızla keşfetmeyi amaçlayan işletmeler ve ürünler geliştirmek için kullanılan metodoloji
Müşteri Yaşam Boyu Değeri
Ortalama müşteri başı gelir X (1/Churn rate) X (Brüt kar marjı %)
Müşteri Yaşam Boyu Değeri / Müşteri Edinim Maliyeti
LTV / CAC
Birleşme ve devralma
Şirketlerin; birleşmeler, satın almalar, konsolidasyonlar, varlıkların satın alınması ve yönetim devralmaları dahil olmak üzere çeşitli finansal işlemler yoluyla konsolidasyonunu tanımlayan genel bir terimdir.
Pazarlama hunisi
Müşterinin satın alma yolculuğundaki bilinirlik, değerlendirme, karar verme ve sadakat gibi önemli dönüm noktalarını kolayca sınıflandırmaya yarayan metodoloji. Huni şeklinde olmasının nedeni, pazarlamacıların alışveriş yolculuğunun ilk aşamalarında mümkün olduğunca çok potansiyel müşteriyle etkileşim kurabilmek için geniş bir kitleye yönelik tanıtım yapmalarıdır. Daha sonra ise potansiyel müşterilerin huninin her aşamasından geçmesi sağlanır. Hunide ilerledikçe kitlenin boyutu azalır. En sona ulaşıldığında geriye, dönüşüm gerçekleştirme ve ideal olarak sadık müşterilere dönüşme olasılığı yüksek olan müşteriler kalır.
Çevrimiçi pazar yeri
Ürün veya hizmet bilgilerinin birden fazla üçüncü tarafça sağlandığı bir tür e-ticaret sitesi
Brüt Kar Marjı
Brüt Kar / Toplam Satışlar
Pazarlama teknolojileri
Pazarlama çözümleri üreten girişimler.
Daha deneyimli veya daha bilgili bir kişinin daha az deneyimli veya daha az bilgili bir kişiye rehberlik etmesi
Huninin ortası
Sunulan ürün veya hizmeti herhangi bir işletmeden satın almaya hazır olan kitlenin bulunduğu pazarlama hunisi bölümüne verilen isim
Aydan aya
Bir metriğin ya da ölçümün 1 aylık dönemdeki değişiminin ifade edilmesi
Parasallaştırma
Gelir getirmeyen bir sürecin gelir getirir duruma getirilmesi
Aylık Tekrar Eden Gelirler
Dönem içerisindeki tüm üyelik ve abonelik gelirlerinin toplamı
Minimum uygulanabilir ürün
Müşteri geri bildirimini ortaya çıkarmak için kullanılacak en az seviyede özelliğe sahip ürün örneği
Gizlilik sözleşmesi
Bir ilişki sebebi ile taraflardan birinin ticari ya da mesleki sırlarının diğerine verilmesi gerektiğinde yapılan sözleşme
Negatif Nakit Akışı
OPEX – Brüt Kar
Net tavsiye edici puanı
Müşterilere sadece bir soru sorarak ve 0 ile 10 arasında bir puan vermeleri istenerek hesaplanan, müşteri sadakatini ve memnuniyetini ölçmek için kullanılan metrik.
Faaliyet giderleri
SMM (COGS) + Ücretler + Amortisman Giderleri + Faizler + Vergiler + Diğer Faaliyet Giderleri
Hisse opsiyon havuzu
Şirket çalışanlarının, uygun fiyattan şirket hissedarı olmasının önünü açarak çalışanların motivasyonunu artıran yöntem.
Ürün / pazar uyumu
Bir şirketin hedef müşterilerinin, şirketin ürününü, bu ürünün büyümesini ve karlılığını sürdürecek kadar büyük miktarlarda satın aldığı, kullandığı ve başkalarına anlattığı durum.
Yatırımcı sunumu
Genellikle 5-10 dakika arası süren, iş planının güçlü yanlarının vurgulanması ve girişimcinin bu işi başarıyla hayata geçirebilecek yeteneklere sahip olduğuna dair izleyicileri ikna etmesi amacını taşıyan görsel / işitsel sunumlar.
Değişiklik
İş modeli üzerinde yapılan majör (hedef kitle, pazar, ürün gamı vb) değişiklikler.
Ürün / hizmetin kanıtı
Alfa ya da beta kullanıcı testleri sonucunda bir ürün ya da hizmetin girişimci dışında da yararlanıcılarının bulunduğunun ve potansiyel bir pazara sahip olduğunun kanıtlanması.
Yatırım sonrası değer
Girişimin yatırım aldıktan sonraki değeri
Yatırım öncesi değer
Girişimin yatırım almadan önceki değeri
Ramen karlılığı
Sadece kurucuların temel ihtiyaçlarını karşılayacak kadar kar elde eden girişimler Paul Graham
Reklam harcamalarının geri dönüşü
Satışlar / Reklam Harcamaları
Yatırımın geri dönüşü
(Gelir – (yatırım maliyeti + ürün maliyeti)) / (yatırım maliyeti + ürün maliyeti)
Yakma oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan, nakitsiz kalınacak güne kadar olan süre.
Hizmet verilebilir adreslenebilir pazar
TAM’dan, coğrafi, fiyatlama, kalite gibi parametrelerle ayrılıp azaltılan pazar büyüklüğü.
Tohum
İş modeli henüz tam olarak kanıtlanmamış ve ticari faaliyet başlamamış prototip ya da beta ürün aşamasındaki girişimler
Arama motoru pazarlaması
Markaların arama motorları üzerinde daha görünür ve daha ulaşılabilir olması için yapılan pazarlam çalışmaları
Arama motoru optimizasyonu
Arama motorlarında sitelerin veya sayfaların üst sıralara çıkması için yapılan çalışmaların tümü.
Seri A, B, C
Tohum yatırımları veya melek yatırımcılardan sonra VC’ler tarafından yapılan yatırımların yer aldığı yatırım turları
Ortaklar sözleşmesi
Bir şirketin nasıl işletilmesi gerektiğini tanımlayan, şirketin yönetimi ve hissedarların imtiyazları ve korunması hakkında bilgiler içeren ve hissedarların hak ve yükümlülüklerini belirleyen ortaklar arasındaki sözleşme.
Akıllı para
Girişimlere yaptıkları yatırımla beraber tecrübe, network gibi diğer imkanlar da sunan yatırımcıların yatırımları
Küçük ve orta büyüklükteki işletme (KOBİ)
Sosyal medya pazarlaması
Sosyal medya siteleri aracılığıyla trafik kazanma ve dikkat çekme faaliyetleri.
Sosyal medya optimizasyonu
Kurumların ve bireylerin sosyal ağ profillerini profesyonelleştirerek belirli içerik yerleşim ve paylaşımıyla hedeflenen sitelere trafik yönlendirmeyi amaçlayan stratejik çalışma
Sosyal girişimcilik
Öncelikli toplumsal sorunları, maddi fayda ve kar ön planda olmaksızın, çözümlemeyi ve problemi ortadan kaldırmayı hedefleyen girişimciler
Hizmet verilebilir elde edilebilir pazar
Kaynaklar, rekabet ve pazar farkındalığı gibi unsurlar göz önünde bulundurularak SAM’dan ayrılan ve azaltılan pazar büyüklüğü
Yakında + unicorn
Yakında 1 milyar USD değerlemeye sahip olması beklenen şirket.
Katılma hakkı
Bir şirketin çoğunluk hissedarının hisselerini üçüncü bir kişiye satması durumunda, geri kalan azınlık hissedarlarının da istemeleri halinde aynı koşullarda satışa katılabilmeleri hakkı.
Toplam adreslenebilir pazar
Pazarın toplam büyüklüğünü ifade eden, hiçbir rakip olmaması durumunda girişimin muhtemel cirosuna eşit olan pazar büyüklüğü
Ön protokol
Bir girişime yapılacak yatırımın temel şartlarını ve koşullarını belirten ve genel olarak bağlayıcılığı olmayan protokol.
Huninin tepesi
Sunulan ürün veya hizmet ile ilgili farkındalığın oluşturulduğu ve en kalabalık kitlenin yer aldığı pazarlama hunisi bölümüne verilen isim
Kullanıcı arayüzü
İnsanların bir makine, cihaz, bilgisayar programı ya da karmaşık aletlerle etkileşimini sağlayan yöntemle
En az 1 milyar USD değerlemeye sahip olan şirket.
Yüksek tur
Bir önceki finansman turunda satıldığından daha yüksek bir fiyatla ek hisse satışı sunulması
Kullanıcı deneyimi
Kişilerin bir ürün, sistem ya da servisi kullanırken hissettikleri duygu ve davranışları
Risk sermayesi
Büyüme potansiyeli olan girişimcilere finansman, bilgi ve deneyim aktarımı sağlayan, yatırımcılara ise yüksek risk ve uzun vade karşılığında yüksek getiri vadeden yöntem
Dikey Startup
Belirli bir alana değer sunmaya aşırı odaklanmış girişimler
Hisse taahhütnamesi
Belirli şartlar dahilinde, (süre, finansal hedeflerin tutturulması, hedeflenen müşteri sayısına ulaşılması, yatırım alınması vb) girişimler tarafından çalışanlarına hisse verilmesini ve bu şekilde çalışanların şirkete ortak edilmesini sağlayan yöntem
İstemek + Girişimci
Girişimci olmayı arzulayan, ama bu hırsı asla gerçekleştiremeyen kişi
Yıldan yıla
Bir metriğin ya da ölçümün 1 yıllık dönemdeki değişiminin ifade edilmesi
[table id=3 /]
0 Yorum